అష్టమదశకమ్ (౮) – ప్రలయవర్ణనమ్
ఏవం తావత్ప్రాకృతప్రక్షయాన్తే
బ్రాహ్మే కల్పే హ్యాదిమే లబ్ధజన్మా |
బ్రహ్మా భూయస్త్వత్త ఏవాప్య వేదాన్
సృష్టిం చక్రే పూర్వకల్పోపమానామ్ || ౮-౧ ||
సోఽయం చతుర్యుగసహస్రమితాన్యహాని
తావన్మితాశ్చ రజనీర్బహుశో నినాయ |
నిద్రాత్యసౌ త్వయి నిలీయ సమం స్వసృష్టై-
ర్నైమిత్తికప్రలయమాహురతోఽస్య రాత్రిమ్ || ౮-౨ ||
అస్మాదృశాం పునరహర్ముఖకృత్యతుల్యాం
సృష్టిం కరోత్యనుదినం స భవత్ప్రసాదాత్ |
ప్రాగ్బ్రహ్మకల్పజనుషాం చ పరాయుషాం తు
సుప్తప్రబోధనసమాఽస్తి తదాఽపి సృష్టిః || ౮-౩ ||
పఞ్చాశదబ్దమధునా స్వవయోఽర్ధరూప-
మేకం పరార్ధమతివృత్య హి వర్తతేఽసౌ |
తత్రాన్త్యరాత్రిజనితాన్కథయామి భూమన్
పశ్చాద్దినావతరణే చ భవద్విలాసాన్ || ౮-౪ ||
దినావసానేఽథ సరోజయోనిః
సుషుప్తికామస్త్వయి సన్నిలిల్యే |
జగన్తి చ త్వజ్జఠరం సమీయు-
స్తదేదమేకార్ణవమాస విశ్వమ్ || ౮-౫ ||
తవైవ వేషే ఫణిరాజి శేషే
జలైకశేషే భువనే స్మ శేషే |
ఆనన్దసాన్ద్రానుభవస్వరూపః
స్వయోగనిద్రాపరిముద్రితాత్మా || ౮-౬ ||
కాలాఖ్యశక్తిం ప్రలయావసానే
ప్రబోధయేత్యాదిశతా కిలాదౌ |
త్వయా ప్రసుప్తం పరిసుప్తశక్తి-
వ్రజేన తత్రాఖిలజీవధామ్నా || ౮-౭ ||
చతుర్యుగాణాం చ సహస్రమేవం
త్వయి ప్రసుప్తే పునరద్వితీయే |
కాలాఖ్యశక్తిః ప్రథమప్రబుద్ధా
ప్రాబోధయత్త్వాం కిల విశ్వనాథ || ౮-౮ ||
విబుధ్య చ త్వం జలగర్భశాయిన్
విలోక్య లోకానఖిలాన్ప్రలీనాన్ |
తేష్వేవ సూక్ష్మాత్మతయా నిజాన్తః-
స్థితేషు విశ్వేషు దదాథ దృష్టిమ్ || ౮-౯ ||
తతస్త్వదీయాదయి నాభిరన్ధ్రా-
దుదఞ్చితం కిఞ్చన దివ్యపద్మమ్ |
నిలీననిశ్శేషపదార్థమాలా-
సఙ్క్షేపరూపం ముకులాయమానమ్ || ౮-౧౦ ||
తదేతదంభోరుహకుడ్మలం తే
కలేబరాత్తోయపథే ప్రరూఢమ్ |
బహిర్నిరీతం పరితః స్ఫురద్భిః
స్వధామభిర్ధ్వాన్తమలం న్యకృన్తత్ || ౮-౧౧ ||
సమ్ఫుల్లపత్రే నితరాం విచిత్రే
తస్మిన్భవద్వీర్యధృతే సరోజే |
స పద్మజన్మా విధిరావిరాసీత్
స్వయమ్ప్రబుద్ధాఖిలవేదరాశిః || ౮-౧౨ ||
అస్మిన్పరాత్మన్ నను పాద్మకల్పే
త్వమిత్థముత్థాపితపద్మయోనిః |
అనన్తభూమా మమ రోగరాశిం
నిరున్ధి వాతాలయవాస విష్ణో || ౮-౧౩ ||
ఇతి అష్టమదశకం సమాప్తమ్ ||