చతుస్త్రింశదశకమ్ (౩౪) – శ్రీరామావతారమ్
గీర్వాణైరర్థ్యమానో దశముఖనిధనం కోసలేఽష్వృష్యశృఙ్గే
పుత్రీయామిష్టిమిష్ట్వా దదుషి దశరథక్ష్మాభృతే పాయసాగ్ర్యమ్ |
తద్భుక్త్యా తత్పురన్ధ్రీష్వపి తిసృషు సమం జాతగర్భాసు జాతో
రామస్త్వం లక్ష్మణేన స్వయమథ భరతేనాపి శత్రుఘ్ననామ్నా || ౩౪-౧ ||
కోదణ్డీ కౌశికస్య క్రతువరమవితుం లక్ష్మణేనానుయాతో
యాతోఽభూస్తాతవాచా మునికథితమనుద్వన్ద్వశాన్తాధ్వఖేదః |
నృణాం త్రాణాయ బాణైర్మునివచనబలాత్తాటకాం పాటయిత్వా
లబ్ధ్వాస్మాదస్త్రజాలం మునివనమగమో దేవ సిద్ధాశ్రమాఖ్యమ్ || ౩౪-౨ ||
మారీచం ద్రావయిత్వా మఖశిరసి శరైరన్యరక్షాంసి నిఘ్నన్
కల్యాం కుర్వన్నహల్యాం పథి పదరజసా ప్రాప్య వైదేహగేహమ్ |
భిన్దానశ్చాన్ద్రచూడం ధనురవనిసుతామిన్దిరామేవ లబ్ధ్వా
రాజ్యం ప్రాతిష్ఠథాస్త్వం త్రిభిరపి చ సమం భ్రాతృవీరైః సదారైః || ౩౪-౩ ||
ఆరున్ధానే రుషాన్ధే భృగుకులతిలకే సఙ్క్రమయ్య స్వతేజో
యాతే యాతోఽస్యయోధ్యాం సుఖమిహ నివసన్కాన్తయా కాన్తమూర్తే |
శత్రుఘ్నేనైకదాథో గతవతి భరతే మాతులస్యాధివాసం
తాతారబ్ధోఽభిషేకస్తవ కిల విహతః కేకయాధీశపుత్ర్యా || ౩౪-౪ ||
తాతోక్త్యా యాతుకామో వనమనుజవధూసంయుతశ్చాపధారః
పౌరానారుధ్య మార్గే గుహనిలయగతస్త్వం జటాచీరధారీ |
నావా సన్తీర్య గఙ్గామధిపదవి పునస్తం భరద్వాజమారా-
న్నత్వా తద్వాక్యహేతోరతిసుఖమవసశ్చిత్రకూటే గిరీన్ద్రే || ౩౪-౫ ||
శ్రుత్వా పుత్రార్తిఖిన్నం ఖలు భరతముఖాత్స్వర్గయాతం స్వతాతం
తప్తో దత్త్వాంబు తస్మై నిదధిథ భరతే పాదుకాం మేదినీం చ |
అత్రిం నత్వాథ గత్వా వనమతివిపులం దణ్డకం చణ్డకాయం
హత్వా దైత్యం విరాధం సుగతిమకలయశ్చారు భోః శారభఙ్గీమ్ || ౩౪-౬ ||
నత్వాఽగస్త్యం సమస్తాశరనికరసపత్రాకృతిం తాపసేభ్యః
ప్రత్యశ్రౌషీః ప్రియైషీ తదను చ మునినా వైష్ణవే దివ్యచాపే |
బ్రహ్మాస్త్రే చాపి దత్తే పథి పితృసుహృదం వీక్ష్య భూయో జటాయుం
మోదాద్గోదాతటాన్తే పరిరమసి పురా పఞ్చవట్యాం వధూట్యా || ౩౪-౭ ||
ప్రాప్తాయాః శూర్పణఖ్యా మదనచలధృతేరర్థనైర్నిస్సహాత్మా
తాం సౌమిత్రౌ విసృజ్య ప్రబలతమరుషా తేన నిర్లూననాసామ్ |
దృష్ట్వైనాం రుష్టచిత్తం ఖరమభిపతితం దుషణం చ త్రిమూర్ధం
వ్యాహింసీరాశరానప్యయుతసమధికాంస్తత్క్షణాదక్షతోష్మా || ౩౪-౮ ||
సోదర్యాప్రోక్తవార్తావివశదశముఖాదిష్టమారీచమాయా-
సారఙ్గం సారసాక్ష్యా స్పృహితమనుగతః ప్రావధీర్బాణఘాతమ్ |
తన్మాయాక్రన్దనిర్యాపితభవదనుజాం రావణస్తామహార్షీ-
త్తేనార్తోఽపి త్వమన్తః కిమపి ముదమధాస్తద్వధోపాయలాభాత్ || ౩౪-౯ ||
భూయస్తన్వీం విచిన్వన్నహృత దశముఖస్త్వద్వధూం మద్వధేనే-
త్యుక్త్వా యాతే జటాయౌ దివమథ సుహృదః ప్రాతనోః ప్రేతకార్యమ్ |
గృహ్ణానం తం కబన్ధం జఘనిథ శబరీం ప్రేక్ష్య పమ్పాతటే త్వం
సమ్ప్రాప్తో వాతసూనుం భృశముదితమనాః పాహి వాతాలయేశ || ౩౪-౧౦ ||
ఇతి చతుస్త్రింశదశకం సమాప్తమ్ |