(కృష్ణయజుర్వేదీయ తైత్తిరీయారణ్యకే తృతీయ ప్రపాఠకః)
హరిః ఓమ్ | తచ్ఛం॒-యోఀరావృ॑ణీమహే | గా॒తుం-యఀ॒జ్ఞాయ॑ |
గా॒తుం-యఀ॒జ్ఞప॑తయే | దైవీ᳚ స్వ॒స్తిర॑స్తు నః |
స్వ॒స్తిర్మాను॑షేభ్యః | ఊ॒ర్ధ్వం జి॑గాతు భేష॒జమ్ |
శం నో॑ అస్తు ద్వి॒పదే᳚ | శం చతు॑ష్పదే ||
ఓం శాంతిః॒ శాంతిః॒ శాంతిః॑ ||
ఓం చిత్తి॒స్స్రుక్ | చి॒త్తమాజ్య᳚మ్ | వాగ్వేదిః॑ | ఆధీ॑తం బ॒ర్హిః | కేతో॑ అ॒గ్నిః | విజ్ఞా॑తమ॒గ్నిః | వాక్ప॑తి॒ర్హోతా᳚ | మన॑ ఉపవ॒క్తా | ప్రా॒ణో హ॒విః | సామా᳚ధ్వ॒ర్యుః | వాచ॑స్పతే విధే నామన్న్ | వి॒ధేమ॑ తే॒ నామ॑ | వి॒ధేస్త్వమ॒స్మాకం॒ నామ॑ | వా॒చస్పతి॒స్సోమం॑ పిబతు | ఆఽస్మాసు॑ నృ॒మ్ణం ధా॒త్స్వాహా᳚ || 1 ||
అ॒ధ్వ॒ర్యుః పంచ॑ చ || 1 ||
పృ॒థి॒వీ హోతా᳚ | ద్యౌర॑ధ్వ॒ర్యుః | రు॒ద్రో᳚ఽగ్నీత్ | బృహ॒స్పతి॑రుపవ॒క్తా | వాచ॑స్పతే వా॒చో వీ॒ర్యే॑ణ | సంభృ॑తతమే॒నాఽఽయ॑క్ష్యసే | యజ॑మానాయ॒ వార్య᳚మ్ | ఆ సువ॒స్కర॑స్మై | వా॒చస్పతి॒స్సోమం॑ పిబతి | జ॒జన॒దింద్ర॑మింద్రి॒యాయ॒ స్వాహా᳚ || 2 ||
పృ॒థి॒వీ హోతా॒ దశ॑ || 2 ||
అ॒గ్నిర్హోతా᳚ | అ॒శ్వినా᳚ఽధ్వ॒ర్యూ | త్వష్టా॒ఽగ్నీత్ | మి॒త్ర ఉ॑పవ॒క్తా | సోమ॒స్సోమ॑స్య పురో॒గాః | శు॒క్రస్శు॒క్రస్య॑ పురో॒గాః | శ్రా॒తాస్త॑ ఇంద్ర॒ సోమాః᳚ | వాతా॑పేర్హవన॒శ్రుత॒స్స్వాహా᳚ || 3 ||
అ॒గ్నిర్హోతా॒ఽష్టౌ || 3 ||
సూర్యం॑ తే॒ చక్షుః॑ | వాతం॑ ప్రా॒ణః | ద్యాం పృ॒ష్ఠమ్ | అం॒తరి॑క్షమా॒త్మా | అంగై᳚ర్య॒జ్ఞమ్ | పృ॒థి॒వీగ్ం శరీ॑రైః | వాచ॑స్ప॒తేఽచ్ఛి॑ద్రయా వా॒చా | అచ్ఛి॑ద్రయా జు॒హ్వా᳚ | ది॒వి దే॑వా॒వృధ॒గ్ం॒ హోత్రా॒ మేర॑యస్వ॒ స్వాహా᳚ || 4 ||
సూర్యం॑ తే॒ నవ॑ || 4 ||
మ॒హాహ॑వి॒ర్హోతా᳚ | స॒త్యహ॑విరధ్వ॒ర్యుః | అచ్యు॑తపాజా అ॒గ్నీత్ | అచ్యు॑తమనా ఉపవ॒క్తా | అ॒నా॒ధృ॒ష్యశ్చా᳚ప్రతిధృ॒ష్యశ్చ॑ య॒జ్ఞస్యా॑భిగ॒రౌ | అ॒యాస్య॑ ఉద్గా॒తా | వాచ॑స్పతే హృద్విధే నామన్న్ | వి॒ధేమ॑ తే॒ నామ॑ | వి॒ధేస్త్వమ॒స్మాకం॒ నామ॑ | వా॒చస్పతి॒స్సోమ॑మపాత్ | మా దైవ్య॒స్తంతు॒శ్ఛేది॒ మా మ॑ను॒ష్యః॑ | నమో॑ ది॒వే | నమః॑ పృథి॒వ్యై స్వాహా᳚ || 5 ||
అ॒పా॒త్త్రీణి॑ చ || 5 ||
వాగ్ఘోతా᳚ | దీ॒క్షా పత్నీ᳚ | వాతో᳚ఽధ్వ॒ర్యుః | ఆపో॑ఽభిగ॒రః | మనో॑ హ॒విః | తప॑సి జుహోమి | భూర్భువ॒స్సువః॑ | బ్రహ్మ॑ స్వయం॒భు | బ్రహ్మ॑ణే స్వయం॒భువే॒ స్వాహా᳚ || 6 ||
వాగ్ఘోతా॒ నవ॑ || 6 ||
బ్రా॒హ్మ॒ణ ఏక॑హోతా | స య॒జ్ఞః | స మే॑ దదాతు ప్ర॒జాం ప॒శూన్పుష్టిం॒-యఀశః॑ | య॒జ్ఞశ్చ॑ మే భూయాత్ | అ॒గ్నిర్ద్విహో॑తా | స భ॒ర్తా | స మే॑ దదాతు ప్ర॒జాం ప॒శూన్పుష్టిం॒-యఀశః॑ | భ॒ర్తా చ॑ మే భూయాత్ | పృ॒థి॒వీ త్రిహో॑తా | స ప్ర॑తి॒ష్ఠా || 7 ||
స మే॑ దదాతు ప్ర॒జాం ప॒శూన్పుష్టిం॒-యఀశః॑ | ప్ర॒తి॒ష్ఠా చ॑ మే భూయాత్ | అం॒తరి॑క్షం॒ చతు॑ర్హోతా | స వి॒ష్ఠాః | స మే॑ దదాతు ప్ర॒జాం ప॒శూన్పుష్టిం॒-యఀశః॑ | వి॒ష్ఠాశ్చ॑ మే భూయాత్ | వా॒యుః పంచ॑హోతా | స ప్రా॒ణః | స మే॑ దదాతు ప్ర॒జాం ప॒శూన్పుష్టిం॒-యఀశః॑ | ప్రా॒ణశ్చ॑ మే భూయాత్ || 8 ||
చం॒ద్రమాః॒ షడ్ఢో॑తా | స ఋ॒తూన్క॑ల్పయాతి | స మే॑ దదాతు ప్ర॒జాం ప॒శూన్పుష్టిం॒-యఀశః॑ | ఋ॒తవ॑శ్చ మే కల్పంతామ్ | అన్నగ్ం॑ స॒ప్తహో॑తా | స ప్రా॒ణస్య॑ ప్రా॒ణః | స మే॑ దదాతు ప్ర॒జాం ప॒శూన్పుష్టిం॒-యఀశః॑ | ప్రా॒ణస్య॑ చ మే ప్రా॒ణో భూ॑యాత్ | ద్యౌర॒ష్టహో॑తా | సో॑ఽనాధృ॒ష్యః || 9 ||
స మే॑ దదాతు ప్ర॒జాం ప॒శూన్పుష్టిం॒-యఀశః॑ | అ॒నా॒ధృ॒ష్యశ్చ॑ భూయాసమ్ | ఆ॒ది॒త్యో నవ॑హోతా | స తే॑జ॒స్వీ | స మే॑ దదాతు ప్ర॒జాం ప॒శూన్పుష్టిం॒-యఀశః॑ | తే॒జ॒స్వీ చ॑ భూయాసమ్ | ప్ర॒జాప॑తి॒ర్దశ॑హోతా | స ఇ॒దగ్ం సర్వ᳚మ్ | స మే॑ దదాతు ప్ర॒జాం ప॒శూన్పుష్టిం॒-యఀశః॑ | సర్వం॑ చ మే భూయాత్ || 10 ||
ప్ర॒తి॒ష్ఠా ప్రా॒ణశ్చ॑ మే భూయాదనాధృ॒ష్యస్సర్వం చ మే భూయాత్ ||
బ్రా॒హ్మ॒ణో య॒జ్ఞో᳚ఽగ్నిర్భ॒ర్తా పృ॑థి॒వీ ప్ర॑తి॒ష్ఠాఽంతరి॑క్షం-విఀ॒ష్ఠా వా॒యుః ప్రా॒ణశ్చం॒ద్రమా॑ స ఋ॒తూనన్న॒గ్ం॒ స ప్రా॒ణస్య॑ ప్రా॒ణో ద్యౌర॑నాధృ॒ష్య ఆ॑ది॒త్యస్స తే॑జ॒స్వీ ప్ర॒జాప॑తిః॒ స ఇ॒దగ్ం సర్వ॒గ్ం॒ సర్వం॑ చ మే భూయాత్ ||
అ॒గ్నిర్యజు॑ర్భిః | స॒వి॒తా స్తోమైః᳚ | ఇంద్ర॑ ఉక్థామ॒దైః | మి॒త్రావరు॑ణావా॒శిషా᳚ | అంగి॑రసో॒ ధిష్ణి॑యైర॒గ్నిభిః॑ | మ॒రుత॑స్సదోహవిర్ధా॒నాభ్యా᳚మ్ | ఆపః॒ ప్రోక్ష॑ణీభిః | ఓష॑ధయో బ॒ర్హిషా᳚ | అది॑తి॒ర్వేద్యా᳚ | సోమో॑ దీ॒క్షయా᳚ || 11 ||
త్వష్టే॒ధ్మేన॑ | విష్ణు॑ర్య॒జ్ఞేన॑ | వస॑వ॒ ఆజ్యే॑న | ఆ॒ది॒త్యా దక్షి॑ణాభిః | విశ్వే॑ దే॒వా ఊ॒ర్జా | పూ॒షా స్వ॑గాకా॒రేణ॑ | బృహ॒స్పతిః॑ పురో॒ధయా᳚ | ప్ర॒జాప॑తిరుద్గీ॒థేన॑ | అం॒తరి॑క్షం ప॒విత్రే॑ణ | వా॒యుః పాత్రైః᳚ | అ॒హగ్గ్ం శ్ర॒ద్ధయా᳚ || 12 ||
దీ॒క్షయా॒ పాత్రై॒రేకం॑ చ || 8 ||
సేనేంద్ర॑స్య | ధేనా॒ బృహ॒స్పతేః᳚ | ప॒థ్యా॑ పూ॒ష్ణః | వాగ్వా॒యోః | దీ॒క్షా సోమ॑స్య | పృ॒థి॒వ్య॑గ్నేః | వసూ॑నాం గాయ॒త్రీ | రు॒ద్రాణాం᳚ త్రి॒ష్టుక్ | ఆ॒ది॒త్యానాం॒ జగ॑తీ | విష్ణో॑రను॒ష్టుక్ || 13 ||
వరు॑ణస్య వి॒రాట్ | య॒జ్ఞస్య॑ పం॒క్తిః | ప్ర॒జాప॑తే॒రను॑మతిః | మి॒త్రస్య॑ శ్ర॒ద్ధా | స॒వి॒తుః ప్రసూ॑తిః | సూర్య॑స్య॒ మరీ॑చిః | చం॒ద్రమ॑సో రోహి॒ణీ | ఋషీ॑ణామరుంధ॒తీ | ప॒ర్జన్య॑స్య వి॒ద్యుత్ | చత॑స్రో॒ దిశః॑ | చత॑స్రోఽవాంతరది॒శాః | అహ॑శ్చ॒ రాత్రి॑శ్చ | కృ॒షిశ్చ॒ వృష్టి॑శ్చ | త్విషి॒శ్చాప॑చితిశ్చ | ఆప॒శ్చౌష॑ధయశ్చ | ఊర్క్చ॑ సూ॒నృతా॑ చ దే॒వానాం॒ పత్న॑యః || 14 ||
అ॒ను॒ష్టుగ్దిశ॒ష్షట్చ॑ || 9 ||
దే॒వస్య॑ త్వా సవి॒తుః ప్ర॑స॒వే | అ॒శ్వినో᳚ర్బా॒హుభ్యా᳚మ్ | పూ॒ష్ణో హస్తా᳚భ్యాం॒ ప్రతి॑గృహ్ణామి | రాజా᳚ త్వా॒ వరు॑ణో నయతు దేవి దక్షిణే॒ఽగ్నయే॒ హిర॑ణ్యమ్ | తేనా॑మృత॒త్వమ॑శ్యామ్ | వయో॑ దా॒త్రే | మయో॒ మహ్య॑మస్తు ప్రతిగ్రహీ॒త్రే | క ఇ॒దం కస్మా॑ అదాత్ | కామః॒ కామా॑య | కామో॑ దా॒తా || 15 ||
కామః॑ ప్రతిగ్రహీ॒తా | కామగ్ం॑ సము॒ద్రమావి॑శ | కామే॑న త్వా॒ ప్రతి॑గృహ్ణామి | కామై॒తత్తే᳚ | ఏ॒షా తే॑ కామ॒ దక్షి॑ణా | ఉ॒త్తా॒నస్త్వా᳚ఽఽంగీర॒సః ప్రతి॑గృహ్ణాతు | సోమా॑య॒ వాసః॑ | రు॒ద్రాయ॒ గామ్ | వరు॑ణా॒యాశ్వ᳚మ్ | ప్ర॒జాప॑తయే॒ పురు॑షమ్ || 16 ||
మన॑వే॒ తల్ప᳚మ్ | త్వష్ట్రే॒ఽజామ్ | పూ॒ష్ణేఽవి᳚మ్ | నిర్ఋ॑త్యా అశ్వతరగర్ద॒భౌ | హి॒మవ॑తో హ॒స్తిన᳚మ్ | గం॒ధ॒ర్వా॒ప్స॒రాభ్య॑స్స్రగలంకర॒ణే | విశ్వే᳚భ్యో దే॒వేభ్యో॑ ధా॒న్యమ్ | వా॒చేఽన్న᳚మ్ | బ్రహ్మ॑ణ ఓద॒నమ్ | స॒ము॒ద్రాయాపః॑ || 17 ||
ఉ॒త్తా॒నాయాం᳚గీర॒సాయానః॑ | వై॒శ్వా॒న॒రాయ॒ రథ᳚మ్ | వై॒శ్వా॒న॒రః ప్ర॒త్నథా॒ నాక॒మారు॑హత్ | ది॒వః పృ॒ష్ఠం భంద॑మానస్సు॒మన్మ॑భిః | స పూ᳚ర్వ॒వజ్జ॒నయ॑జ్జం॒తవే॒ ధన᳚మ్ | స॒మా॒నమ॑జ్మా॒ పరి॑యాతి॒ జాగృ॑విః | రాజా᳚ త్వా॒ వరు॑ణో నయతు దేవి దక్షిణే వైశ్వాన॒రాయ॒ రథ᳚మ్ | తేనా॑మృత॒త్వమ॑శ్యామ్ | వయో॑ దా॒త్రే | మయో॒ మహ్య॑మస్తు ప్రతిగ్రహీ॒త్రే || 18 ||
క ఇ॒దం కస్మా॑ అదాత్ | కామః॒ కామా॑య | కామో॑ దా॒తా | కామః॑ ప్రతిగ్రహీ॒తా | కామగ్ం॑ సము॒ద్రమావి॑శ | కామే॑న త్వా॒ ప్రతి॑గృహ్ణామి | కామై॒తత్తే᳚ | ఏ॒షా తే॑ కామ॒ దక్షి॑ణా | ఉ॒త్తా॒నస్త్వా᳚ఽఽంగీర॒సః ప్రతి॑గృహ్ణాతు || 19 ||
దా॒తా పురు॑ష॒మాపః॑ ప్రతిగ్రహీ॒త్రే నవ॑ చ || 10 ||
సు॒వర్ణం॑ ఘ॒ర్మం పరి॑వేద వే॒నమ్ | ఇంద్ర॑స్యా॒ఽఽత్మానం॑ దశ॒ధా చరం॑తమ్ | అం॒తస్స॑ము॒ద్రే మన॑సా॒ చరం॑తమ్ | బ్రహ్మాఽన్వ॑వింద॒ద్దశ॑హోతార॒మర్ణే᳚ | అం॒తః ప్రవి॑ష్టశ్శా॒స్తా జనా॑నామ్ | ఏక॒స్సన్బ॑హు॒ధా వి॑చారః | శ॒తగ్ం శు॒క్రాణి॒ యత్రైకం॒ భవం॑తి | సర్వే॒ వేదా॒ యత్రైకం॒ భవం॑తి | సర్వే॒ హోతా॑రో॒ యత్రైకం॒ భవం॑తి | స॒ మాన॑సీన ఆ॒త్మా జనా॑నామ్ || 20 ||
అం॒తః ప్రవి॑ష్టశ్శా॒స్తా జనా॑నా॒గ్ం॒ సర్వా᳚త్మా | సర్వాః᳚ ప్ర॒జా యత్రైకం॒ భవం॑తి | చతు॑ర్హోతారో॒ యత్ర॑ సం॒పదం॒ గచ్ఛం॑తి దే॒వైః | స॒ మాన॑సీన ఆ॒త్మా జనా॑నామ్ | బ్రహ్మేంద్ర॑మ॒గ్నిం జగ॑తః ప్రతి॒ష్ఠామ్ | ది॒వ ఆ॒త్మానగ్ం॑ సవి॒తారం॒ బృహ॒స్పతి᳚మ్ | చతు॑ర్హోతారం ప్ర॒దిశోఽను॑క్లృ॒ప్తమ్ | వా॒చో వీ॒ర్యం॑ తప॒సాఽన్వ॑విందత్ | అం॒తః ప్రవి॑ష్టం క॒ర్తార॑మే॒తమ్ | త్వష్టా॑రగ్ం రూ॒పాణి॑ వికు॒ర్వంతం॑-విఀప॒శ్చిమ్ || 21 ||
అ॒మృత॑స్య ప్రా॒ణం-యఀ॒జ్ఞమే॒తమ్ | చతు॑ర్హోతృణామా॒త్మానం॑ క॒వయో॒ నిచి॑క్యుః | అం॒తః ప్రవి॑ష్టం క॒ర్తార॑మే॒తమ్ | దే॒వానాం॒ బంధు॒ నిహి॑తం॒ గుహా॑సు | అ॒మృతే॑న క్లృ॒ప్తం-యఀ॒జ్ఞమే॒తమ్ | చతు॑ర్హోతృణామా॒త్మానం॑ క॒వయో॒ నిచి॑క్యుః | శ॒తం ని॒యుతః॒ పరి॑వేద॒ విశ్వా॑ వి॒శ్వవా॑రః | విశ్వ॑మి॒దం-వృఀ ॑ణాతి | ఇంద్ర॑స్యా॒ఽఽత్మా నిహి॑తః॒ పంచ॑హోతా | అ॒మృతం॑ దే॒వానా॒మాయుః॑ ప్ర॒జానా᳚మ్ || 22 ||
ఇంద్ర॒గ్ం॒ రాజా॑నగ్ం సవి॒తార॑మే॒తమ్ | వా॒యోరా॒త్మానం॑ క॒వయో॒ నిచి॑క్యుః | ర॒శ్మిగ్ం ర॑శ్మీ॒నాం మధ్యే॒ తపం॑తమ్ | ఋ॒తస్య॑ ప॒దే క॒వయో॒ నిపాం᳚తి | య ఆం᳚డకో॒శే భువ॑నం బి॒భర్తి॑ | అని॑ర్భిణ్ణ॒స్సన్నథ॑ లో॒కాన్ వి॒చష్టే᳚ | యస్యాం᳚డకో॒శగ్ం శుష్మ॑మా॒హుః ప్రా॒ణముల్బ᳚మ్ | తేన॑ క్లృ॒ప్తో॑ఽమృతే॑నా॒హమ॑స్మి | సు॒వర్ణం॒ కోశ॒గ్ం॒ రజ॑సా॒ పరీ॑వృతమ్ | దే॒వానాం᳚-వఀసు॒ధానీం᳚-విఀ॒రాజ᳚మ్ || 23 ||
అ॒మృత॑స్య పూ॒ర్ణాం తాము॑ క॒లాం-విఀచ॑క్షతే | పాద॒గ్ం॒ షడ్ఢో॑తు॒ర్న కిలా॑ఽఽవివిత్సే | యేన॒ర్తవః॑ పంచ॒ధోత క్లృ॒ప్తాః | ఉ॒త వా॑ ష॒డ్ధా మన॒సోత క్లృ॒ప్తాః | తగ్ం షడ్ఢో॑తారమృ॒తుభిః॒ కల్ప॑మానమ్ | ఋ॒తస్య॑ ప॒దే క॒వయో॒ నిపాం᳚తి | అం॒తః ప్రవి॑ష్టం క॒ర్తార॑మే॒తమ్ | అం॒తశ్చం॒ద్రమ॑సి॒ మన॑సా॒ చరం॑తమ్ | స॒హైవ సంతం॒ న విజా॑నంతి దే॒వాః | ఇంద్ర॑స్యా॒ఽఽత్మానగ్ం॑ శత॒ధా చరం॑తమ్ || 24 ||
ఇంద్రో॒ రాజా॒ జగ॑తో॒ య ఈశే᳚ | స॒ప్తహో॑తా సప్త॒ధా విక్లృ॑ప్తః | పరే॑ణ॒ తంతుం॑ పరిషి॒చ్యమా॑నమ్ | అం॒తరా॑ది॒త్యే మన॑సా॒ చరం॑తమ్ | దే॒వానా॒గ్ం॒ హృద॑యం॒ బ్రహ్మాఽన్వ॑విందత్ | బ్రహ్మై॒తద్బ్రహ్మ॑ణ॒ ఉజ్జ॑భార | అ॒ర్కగ్గ్ం శ్చోతం॑తగ్ం సరి॒రస్య॒ మధ్యే᳚ | ఆ యస్మిం॑థ్స॒ప్త పేర॑వః | మేహం॑తి బహు॒లాగ్ం శ్రియ᳚మ్ | బ॒హ్వ॒శ్వామిం॑ద్ర॒ గోమ॑తీమ్ || 25 ||
అచ్యు॑తాం బహు॒లాగ్ం శ్రియ᳚మ్ | స హరి॑ర్వసు॒విత్త॑మః | పే॒రురింద్రా॑య పిన్వతే | బ॒హ్వ॒శ్వామిం॑ద్ర॒ గోమ॑తీమ్ | అచ్యు॑తాం బహు॒లాగ్ం శ్రియ᳚మ్ | మహ్య॒మింద్రో॒ నియ॑చ్ఛతు | శ॒తగ్ం శ॒తా అ॑స్య యు॒క్తా హరీ॑ణామ్ | అ॒ర్వాఙా యా॑తు॒ వసు॑భీ ర॒శ్మిరింద్రః॑ | ప్రమగ్ంహ॑ మాణో బహు॒లాగ్ం శ్రియ᳚మ్ | ర॒శ్మిరింద్ర॑స్సవి॒తా మే॒ నియ॑చ్ఛతు || 26 ||
ఘృ॒తం తేజో॒ మధు॑మదింద్రి॒యమ్ | మయ్య॒యమ॒గ్నిర్ద॑ధాతు | హరిః॑ పత॒ఙ్గః ప॑ట॒రీ సు॑ప॒ర్ణః | ది॒వి॒క్షయో॒ నభ॑సా॒ య ఏతి॑ | స న॒ ఇంద్రః॑ కామవ॒రం ద॑దాతు | పంచా॑రం చ॒క్రం పరి॑వర్తతే పృ॒థు | హిర॑ణ్యజ్యోతిస్సరి॒రస్య॒ మధ్యే᳚ | అజ॑స్రం॒ జ్యోతి॒ర్నభ॑సా॒ సర్ప॑దేతి | స న॒ ఇంద్రః॑ కామవ॒రం ద॑దాతు | స॒ప్త యుం॑జంతి॒ రథ॒మేక॑చక్రమ్ || 27 ||
ఏకో॒ అశ్వో॑ వహతి సప్తనా॒మా | త్రి॒నాభి॑ చ॒క్రమ॒జర॒మన॑ర్వమ్ | యేనే॒మా విశ్వా॒ భువ॑నాని తస్థుః | భ॒ద్రం పశ్యం॑త॒ ఉప॑సేదు॒రగ్రే᳚ | తపో॑ దీ॒క్షామృష॑యస్సువ॒ర్విదః॑ | తతః॑ క్ష॒త్త్రం బల॒మోజ॑శ్చ జా॒తమ్ | తద॒స్మై దే॒వా అ॒భిసం న॑మంతు | శ్వే॒తగ్ం ర॒శ్మిం బో॑భు॒జ్యమా॑నమ్ | అ॒పాం నే॒తారం॒ భువ॑నస్య గో॒పామ్ | ఇంద్రం॒ నిచి॑క్యుః పర॒మే వ్యో॑మన్న్ || 28 ||
రోహి॑ణీః పింగ॒లా ఏక॑రూపాః | క్షరం॑తీః పింగ॒లా ఏక॑రూపాః | శ॒తగ్ం స॒హస్రా॑ణి ప్ర॒యుతా॑ని॒ నావ్యా॑నామ్ | అ॒యం-యఀశ్శ్వే॒తో ర॒శ్మిః | పరి॒ సర్వ॑మి॒దం జగ॑త్ | ప్ర॒జాం ప॒శూంధనా॑ని | అ॒స్మాకం॑ దదాతు | శ్వే॒తో ర॒శ్మిః పరి॒ సర్వం॑ బభూవ | సువ॒న్మహ్యం॑ ప॒శూన్ వి॒శ్వరూ॑పాన్ | ప॒త॒ఙ్గమ॒క్తమసు॑రస్య మా॒యయా᳚ || 29 ||
హృ॒దా ప॑శ్యంతి॒ మన॑సా మనీ॒షిణః॑ | స॒ము॒ద్రే అం॒తః క॒వయో॒ విచ॑క్షతే | మరీ॑చీనాం ప॒దమి॑చ్ఛంతి వే॒ధసః॑ | ప॒త॒ఙ్గో వాచం॒ మన॑సా బిభర్తి | తాం గం॑ధ॒ర్వో॑ఽవద॒ద్గర్భే॑ అం॒తః | తాం ద్యోత॑మానాగ్ం స్వ॒ర్యం॑ మనీ॒షామ్ | ఋ॒తస్య॑ ప॒దే క॒వయో॒ నిపాం᳚తి | యే గ్రా॒మ్యాః ప॒శవో॑ వి॒శ్వరూ॑పాః | విరూ॑పా॒స్సంతో॑ బహు॒ధైక॑రూపాః | అ॒గ్నిస్తాగ్ం అగ్రే॒ ప్రము॑మోక్తు దే॒వః || 30 ||
ప్ర॒జాప॑తిః ప్ర॒జయా॑ సంవిఀదా॒నః | వీ॒తగ్గ్ం స్తు॑కే స్తుకే | యు॒వమ॒స్మాసు॒ నియ॑చ్ఛతమ్ | ప్ర ప్ర॑ య॒జ్ఞప॑తిం తిర | యే గ్రా॒మ్యాః ప॒శవో॑ వి॒శ్వరూ॑పాః | విరూ॑పా॒స్సంతో॑ బహు॒ధైక॑రూపాః | తేషాగ్ం॑ సప్తా॒నామి॒హ రంతి॑రస్తు | రా॒యస్పోషా॑య సుప్రజా॒స్త్వాయ॑ సు॒వీర్యా॑య | య ఆ॑ర॒ణ్యాః ప॒శవో॑ వి॒శ్వరూ॑పాః | విరూ॑పా॒స్సంతో॑ బహు॒ధైక॑రూపాః | వా॒యుస్తాగ్ం అగ్రే॒ ప్రము॑మోక్తు దే॒వః | ప్ర॒జాప॑తిః ప్ర॒జయా॑ సంవిఀదా॒నః | ఇడా॑యై సృ॒ప్తం ఘృ॒తవ॑చ్చరాచ॒రమ్ | దే॒వా అన్వ॑వింద॒న్గుహా॑ హి॒తమ్ | య ఆ॑ర॒ణ్యాః ప॒శవో॑ వి॒శ్వరూ॑పాః | విరూ॑పా॒స్సంతో॑ బహు॒ధైక॑రూపాః | తేషాగ్ం॑ సప్తా॒నామి॒హ రంతి॑రస్తు | రా॒యస్పోషా॑య సుప్రజా॒స్త్వాయ॑ సు॒వీర్యా॑య || 31 ||
ఆ॒త్మా జనా॑నాం-విఀకు॒ర్వంతం॑-విఀప॒శ్చిం ప్ర॒జానాం᳚-వఀసు॒ధానీం᳚-విఀ॒రాజం॒ చరం॑తం॒ గోమ॑తీం మే॒ నియ॑చ్ఛ॒త్వేక॑చక్రం॒-వ్యోఀ ॑మన్మా॒యయా॑ దే॒వ ఏక॑రూపా అ॒ష్టౌ చ॑ || 11 ||
స॒హస్ర॑శీర్షా॒ పురు॑షః | స॒హ॒స్రా॒క్షస్స॒హస్ర॑పాత్ |
స భూమిం॑-విఀ॒శ్వతో॑ వృ॒త్వా | అత్య॑తిష్ఠద్దశాంగు॒లమ్ |
పురు॑ష ఏ॒వేదగ్ం సర్వ᳚మ్ | యద్భూ॒తం-యఀచ్చ॒ భవ్య᳚మ్ |
ఉ॒తామృ॑త॒త్వస్యేశా॑నః | యదన్నే॑నాతి॒రోహ॑తి | ఏ॒తావా॑నస్య మహి॒మా | అతో॒ జ్యాయాగ్ం॑శ్చ॒ పూరు॑షః || 32,33 ||
పాదో᳚ఽస్య॒ విశ్వా॑ భూ॒తాని॑ | త్రి॒పాద॑స్యా॒మృతం॑ ది॒వి |
త్రి॒పాదూ॒ర్ధ్వ ఉదై॒త్పురు॑షః | పాదో᳚ఽస్యే॒హాభ॑వా॒త్పునః॑ |
తతో॒ విష్వ॒ఙ్వ్య॑క్రామత్ | సా॒శ॒నా॒న॒శ॒నే అ॒భి |
తస్మా᳚ద్వి॒రాడ॑జాయత | వి॒రాజో॒ అధి॒ పూరు॑షః | స జా॒తో అత్య॑రిచ్యత | ప॒శ్చాద్భూమి॒మథో॑ పు॒రః || 34,35 ||
యత్పురు॑షేణ హ॒విషా᳚ | దే॒వా య॒జ్ఞమత॑న్వత |
వ॒సం॒తో అ॑స్యాఽఽసీ॒దాజ్య᳚మ్ | గ్రీ॒ష్మ ఇ॒ధ్మశ్శ॒రద్ధ॒విః |
స॒ప్తాస్యా॑ఽఽసన్పరి॒ధయః॑ | త్రిస్స॒ప్త స॒మిధః॑ కృ॒తాః |
దే॒వా యద్య॒జ్ఞం త॑న్వా॒నాః | అబ॑ధ్న॒న్పురు॑షం ప॒శుమ్ |
తం-యఀ॒జ్ఞం బ॒ర్హిషి॒ ప్రౌక్షన్॑ | పురు॑షం జా॒తమ॑గ్ర॒తః || 34,35 ||
తేన॑ దే॒వా అయ॑జంత | సా॒ధ్యా ఋష॑యశ్చ॒ యే |
తస్మా᳚ద్య॒జ్ఞాథ్స॑ర్వ॒హుతః॑ | సంభృ॑తం పృషదా॒జ్యమ్ |
ప॒శూగ్స్తాగ్శ్చ॑క్రే వాయ॒వ్యాన్॑ | ఆ॒ర॒ణ్యాన్గ్రా॒మ్యాశ్చ॒ యే |
తస్మా᳚ద్య॒జ్ఞాథ్స॑ర్వ॒హుతః॑ | ఋచ॒స్సామా॑ని జజ్ఞిరే |
ఛందాగ్ం॑సి జజ్ఞిరే॒ తస్మా᳚త్ | యజు॒స్తస్మా॑దజాయత || 35,36 ||
తస్మా॒దశ్వా॑ అజాయంత | యే కే చో॑భ॒యాద॑తః |
గావో॑ హ జజ్ఞిరే॒ తస్మా᳚త్ | తస్మా᳚జ్జా॒తా అ॑జా॒వయః॑ |
యత్పురు॑షం॒-వ్యఀ ॑దధుః | క॒తి॒ధా వ్య॑కల్పయన్న్ |
ముఖం॒ కిమ॑స్య॒ కౌ బా॒హూ | కా వూ॒రూ పాదా॑వుచ్యేతే |
బ్రా॒హ్మ॒ణో᳚ఽస్య॒ ముఖ॑మాసీత్ | బా॒హూ రా॑జ॒న్యః॑ కృ॒తః || 36,37 ||
ఊ॒రూ తద॑స్య॒ యద్వైశ్యః॑ | ప॒ద్భ్యాగ్ం శూ॒ద్రో అ॑జాయత |
చం॒ద్రమా॒ మన॑సో జా॒తః | చక్షో॒స్సూర్యో॑ అజాయత |
ముఖా॒దింద్ర॑శ్చా॒గ్నిశ్చ॑ | ప్రా॒ణాద్వా॒యుర॑జాయత |
నాభ్యా॑ ఆసీదం॒తరి॑క్షమ్ | శీ॒ర్ష్ణో ద్యౌస్సమ॑వర్తత |
ప॒ద్భ్యాం భూమి॒ర్దిశః॒ శ్రోత్రా᳚త్ |
తథా॑ లో॒కాగ్ం అ॑కల్పయన్న్ || 37,38 ||
వేదా॒హమే॒తం పురు॑షం మ॒హాంత᳚మ్ |
ఆ॒ది॒త్యవ॑ర్ణం॒ తమ॑స॒స్తు పా॒రే |
సర్వా॑ణి రూ॒పాణి॑ వి॒చిత్య॒ ధీరః॑ |
నామా॑ని కృ॒త్వాఽభి॒వద॒న్ యదాస్తే᳚ |
ధా॒తా పు॒రస్తా॒ద్యము॑దాజ॒హార॑ |
శ॒క్రః ప్రవి॒ద్వాన్ప్ర॒దిశ॒శ్చత॑స్రః |
తమే॒వం-విఀ॒ద్వాన॒మృత॑ ఇ॒హ భ॑వతి |
నాన్యః పంథా॒ అయ॑నాయ విద్యతే |
య॒జ్ఞేన॑ య॒జ్ఞమ॑యజంత దే॒వాః |
తాని॒ ధర్మా॑ణి ప్రథ॒మాన్యా॑సన్న్ |
తే హ॒ నాకం॑ మహి॒మాన॑స్సచంతే |
యత్ర॒ పూర్వే॑ సా॒ధ్యాస్సంతి॑ దే॒వాః || 38,39 ||
పురు॑షః పు॒రో᳚ఽగ్ర॒తో॑ఽజాయత కృ॒తో॑ఽకల్పయన్నాసం॒ద్వే చ॑ || 12 ||
జ్యాయా॒నధి॒ పూరు॑షః | అన్యత్ర॒ పురు॑షః ||
అ॒ద్భ్యస్సంభూ॑తః పృథి॒వ్యై రసా᳚చ్చ |
వి॒శ్వక॑ర్మణ॒స్సమ॑వర్త॒తాధి॑ |
తస్య॒ త్వష్టా॑ వి॒దధ॑ద్రూ॒పమే॑తి |
తత్పురు॑షస్య॒ విశ్వ॒మాజా॑న॒మగ్రే᳚ |
వేదా॒హమే॒తం పురు॑షం మ॒హాంత᳚మ్ |
ఆ॒ది॒త్యవ॑ర్ణం॒ తమ॑సః॒ పర॑స్తాత్ |
తమే॒వం-విఀ॒ద్వాన॒మృత॑ ఇ॒హ భ॑వతి |
నాన్యః పంథా॑ విద్య॒తేఽయ॑నాయ |
ప్ర॒జాప॑తిశ్చరతి॒ గర్భే॑ అం॒తః |
అ॒జాయ॑మానో బహు॒ధా విజా॑యతే || 39,40 ||
తస్య॒ ధీరాః॒ పరి॑జానంతి॒ యోని᳚మ్ | మరీ॑చీనాం ప॒దమి॑చ్ఛంతి వే॒ధసః॑ | యో దే॒వేభ్య॒ ఆత॑పతి | యో దే॒వానాం᳚ పు॒రోహి॑తః |
పూర్వో॒ యో దే॒వేభ్యో॑ జా॒తః | నమో॑ రు॒చాయ॒ బ్రాహ్మ॑యే | రుచం॑ బ్రా॒హ్మం జ॒నయం॑తః | దే॒వా అగ్రే॒ తద॑బ్రువన్న్ | యస్త్వై॒వం బ్రా᳚హ్మ॒ణో వి॒ద్యాత్ | తస్య॑ దే॒వా అస॒న్వశే᳚ | హ్రీశ్చ॑ తే ల॒క్ష్మీశ్చ॒ పత్న్యౌ᳚ | అ॒హో॒రా॒త్రే పా॒ర్శ్వే | నక్ష॑త్రాణి రూ॒పమ్ | అ॒శ్వినౌ॒ వ్యాత్త᳚మ్ | ఇ॒ష్టం మ॑నిషాణ | అ॒ముం మ॑నిషాణ | సర్వం॑ మనిషాణ || 40,41 ||
జా॒య॒తే॒ వశే॑ స॒ప్త చ॑ || 13 ||
భ॒ర్తా సన్భ్రి॒యమా॑ణో బిభర్తి | ఏకో॑ దే॒వో బ॑హు॒ధా నివి॑ష్టః | య॒దా భా॒రం తం॒ద్రయ॑తే॒ స భర్తు᳚మ్ | ని॒ధాయ॑ భా॒రం పున॒రస్త॑మేతి | తమే॒వ మృ॒త్యుమ॒మృతం॒ తమా॑హుః | తం భ॒ర్తారం॒ తము॑ గో॒ప్తార॑మాహుః | స భృ॒తో భ్రి॒యమా॑ణో బిభర్తి | య ఏ॑నం॒-వేఀద॑ స॒త్యేన॒ భర్తు᳚మ్ | స॒ద్యో జా॒తము॒త జ॑హాత్యే॒షః | ఉ॒తో జరం॑తం॒ న జ॑హా॒త్యేక᳚మ్ || 41,42 ||
ఉ॒తో బ॒హూనేక॒మహ॑ర్జహార | అతం॑ద్రో దే॒వస్సద॑మే॒వ ప్రార్థః॑ | యస్తద్వేద॒ యత॑ ఆబ॒భూవ॑ | సం॒ధాం చ॒ యాగ్ం సం॑ద॒ధే బ్రహ్మ॑ణై॒షః | రమ॑తే॒ తస్మి᳚న్ను॒త జీ॒ర్ణే శయా॑నే | నైనం॑ జహా॒త్యహ॑స్సు పూ॒ర్వ్యేషు॑ | త్వామాపో॒ అను॒ సర్వా᳚శ్చరంతి జాన॒తీః | వ॒థ్సం పయ॑సా పునా॒నాః | త్వమ॒గ్నిగ్ం హ॑వ్య॒వాహ॒గ్ం॒ సమిం॑థ్సే | త్వం భ॒ర్తా మా॑త॒రిశ్వా᳚ ప్ర॒జానా᳚మ్ || 42,43 ||
త్వం-యఀ॒జ్ఞస్త్వము॑వే॒వాసి॒ సోమః॑ | తవ॑ దే॒వా హవ॒మాయం॑తి॒ సర్వే᳚ | త్వమేకో॑ఽసి బ॒హూనను॒ప్రవి॑ష్టః | నమ॑స్తే అస్తు సు॒హవో॑ మ ఏధి | నమో॑ వామస్తు శృణు॒తగ్ం హవం॑ మే | ప్రాణా॑పానావజి॒రగ్ం సం॒చరం॑తౌ | హ్వయా॑మి వాం॒ బ్రహ్మ॑ణా తూ॒ర్తమేత᳚మ్ | యో మాం ద్వేష్టి॒ తం జ॑హితం-యుఀవానా | ప్రాణా॑పానౌ సంవిఀదా॒నౌ జ॑హితమ్ | అ॒ముష్యాసు॑నా॒ మా సంగ॑సాథామ్ || 43 ||
తం మే॑ దేవా॒ బ్రహ్మ॑ణా సంవిఀదా॒నౌ | వ॒ధాయ॑ దత్తం॒ తమ॒హగ్ం హ॑నామి | అస॑జ్జజాన స॒త ఆబ॑భూవ | యం-యఀ ం॑ జ॒జాన॒ స ఉ॑ గో॒పో అ॑స్య | య॒దా భా॒రం తం॒ద్రయ॑తే॒ స భర్తు᳚మ్ | ప॒రాస్య॑ భా॒రం పున॒రస్త॑మేతి | తద్వై త్వం ప్రా॒ణో అ॑భవః | మ॒హాన్భోగః॑ ప్ర॒జాప॑తేః | భుజః॑ కరి॒ష్యమా॑ణః | యద్దే॒వాన్ప్రాణ॑యో॒ నవ॑ || 44 ||
ఏకం॑ ప్ర॒జానాం᳚ గసాథాం॒ నవ॑ || 14 ||
హరి॒గ్ం॒ హరం॑త॒మను॑యంతి దే॒వాః | విశ్వ॒స్యేశా॑నం-వృఀష॒భం మ॑తీ॒నామ్ | బ్రహ్మ॒ సరూ॑ప॒మను॑మే॒దమాగా᳚త్ | అయ॑నం॒ మా వివ॑ధీ॒ర్విక్ర॑మస్వ | మా ఛి॑దో మృత్యో॒ మా వ॑ధీః | మా మే॒ బలం॒-విఀవృ॑హో॒ మా ప్రమో॑షీః | ప్ర॒జాం మా మే॑ రీరిష॒ ఆయు॑రుగ్ర | నృ॒చక్ష॑సం త్వా హ॒విషా॑ విధేమ | స॒ద్యశ్చ॑కమా॒నాయ॑ | ప్ర॒వే॒పా॒నాయ॑ మృ॒త్యవే᳚ || 45 ||
ప్రాస్మా॒ ఆశా॑ అశృణ్వన్న్ | కామే॑నాజనయ॒న్పునః॑ | కామే॑న మే॒ కామ॒ ఆగా᳚త్ | హృద॑యా॒ద్ధృద॑యం మృ॒త్యోః | యద॒మీషా॑మ॒దః ప్రి॒యమ్ | తదైతూప॒మామ॒భి | పరం॑ మృత్యో॒ అను॒ పరే॑హి॒ పంథా᳚మ్ | యస్తే॒ స్వ ఇత॑రో దేవ॒యానా᳚త్ | చక్షు॑ష్మతే శృణ్వ॒తే తే᳚ బ్రవీమి | మా నః॑ ప్ర॒జాగ్ం రీ॑రిషో॒ మోత వీ॒రాన్ | ప్ర పూ॒ర్వ్యం మన॑సా॒ వంద॑మానః | నాధ॑మానో వృష॒భం చ॑ర్షణీ॒నామ్ | యః ప్ర॒జానా॑మేక॒రాణ్మాను॑షీణామ్ | మృ॒త్యుం-యఀ ॑జే ప్రథమ॒జామృ॒తస్య॑ || 46 ||
మృ॒త్యవే॑ వీ॒రాగ్ంశ్చ॒త్వారి॑ చ || 15 ||
త॒రణి॑ర్వి॒శ్వద॑ర్శతో జ్యోతి॒ష్కృద॑సి సూర్య | విశ్వ॒మా భా॑సి రోచ॒నమ్ | ఉ॒ప॒యా॒మగృ॑హీతోఽసి॒ సూర్యా॑య త్వా॒ భ్రాజ॑స్వత ఏ॒ష తే॒ యోని॒స్సూర్యా॑య త్వా॒ భ్రాజ॑స్వతే || 47 || 16 ||
ఆప్యా॑యస్వ మదింతమ॒ సోమ॒ విశ్వా॑భిరూ॒తిభిః॑ | భవా॑ నస్స॒ప్రథ॑స్తమః || (48) || 17 ||
ఈ॒యుష్టే యే పూర్వ॑తరా॒మప॑శ్యన్ వ్యు॒చ్ఛంతీ॑ము॒షసం॒ మర్త్యా॑సః | అ॒స్మాభి॑రూ॒ ను ప్ర॑తి॒చక్ష్యా॑ఽభూ॒దో తే యం॑తి॒ యే అ॑ప॒రీషు॒ పశ్యాన్॑ || 49 || 18 ||
జ్యోతి॑ష్మతీం త్వా సాదయామి జ్యోతి॒ష్కృతం॑ త్వా సాదయామి జ్యోతి॒ర్విదం॑ త్వా సాదయామి॒ భాస్వ॑తీం త్వా సాదయామి॒ జ్వలం॑తీం త్వా సాదయామి మల్మలా॒భవం॑తీం త్వా సాదయామి॒ దీప్య॑మానాం త్వా సాదయామి॒ రోచ॑మానాం త్వా సాదయా॒మ్యజ॑స్రాం త్వా సాదయామి బృ॒హజ్జ్యో॑తిషం త్వా సాదయామి బో॒ధయం॑తీం త్వా సాదయామి॒ జాగ్ర॑తీం త్వా సాదయామి || 50 || 19 ||
ప్ర॒యా॒సాయ॒ స్వాహా॑ఽఽయా॒సాయ॒ స్వాహా॑ వియా॒సాయ॒ స్వాహా॑ సంయాఀ॒సాయ॒ స్వాహో᳚ద్యా॒సాయ॒ స్వాహా॑ఽవయా॒సాయ॒ స్వాహా॑ శు॒చే స్వాహా॒ శోకా॑య॒ స్వాహా॑ తప్య॒త్వై స్వాహా॒ తప॑తే॒ స్వాహా᳚ బ్రహ్మహ॒త్యాయై॒ స్వాహా॒ సర్వ॑స్మై॒ స్వాహా᳚ || 51 || 20 ||
చి॒త్తగ్ం సం॑తా॒నేన॑ భ॒వం-యఀ॒క్నా రు॒ద్రం తని॑మ్నా పశు॒పతిగ్గ్ం॑ స్థూలహృద॒యేనా॒గ్నిగ్ం హృద॑యేన రు॒ద్రం-లోఀహి॑తేన శ॒ర్వం మత॑స్నాభ్యాం మహాదే॒వమం॒తః పా᳚ర్శ్వేనౌషిష్ఠ॒హనగ్ం॑ శింగీనికో॒శ్యా᳚భ్యామ్ || 52 || 21 ||
చి॒త్తిః॑ పృథి॒వ్య॑గ్ని॒స్సూర్యం॑ తే॒ చక్షు॑ర్మ॒హాహ॑వి॒ర్హోతా॒ వాగ్ఘోతా᳚ బ్రాహ్మ॒ణ ఏక॑హోతా॒ఽగ్నిర్యజు॑ర్భి॒స్సేనేంద్ర॑స్య దే॒వస్య॑ సు॒వర్ణం॑ ఘ॒ర్మగ్ం స॒హస్ర॑శీర్షా॒ఽద్భ్యో భ॒ర్తా హరిం॑ త॒రణి॒రాప్యా॑యస్వే॒యుష్టే యే జ్యోతి॑ష్మతీం ప్రయా॒సాయ॑ చి॒త్తమేక॑విగ్ంశతిః || 21 ||
చిత్తి॑ర॒గ్నిర్యజు॑ర్భిరం॒తః ప్రవి॑ష్టః ప్ర॒జాప॑తిర్భ॒ర్తాసన్ప్రయా॒సాయ॒ ద్విపం॑చా॒శత్ || 52 ||
చిత్తి॑ర॒గ్నిర్యజు॑ర్భిరం॒తః ప్రవి॑ష్టః ప్ర॒జాప॑తిః ప్ర॒జయా॑ సంవిఀదా॒నస్తస్య॒ ధీరా॒ జ్యోతి॑ష్మతీం॒ త్రిపం॑చా॒శత్ || 53 ||
తచ్ఛం॒-యోఀరావృ॑ణీమహే | గా॒తుం-యఀ॒జ్ఞాయ॑ |
గా॒తుం-యఀ॒జ్ఞప॑తయే | దైవీ᳚ స్వ॒స్తిర॑స్తు నః |
స్వ॒స్తిర్మాను॑షేభ్యః | ఊ॒ర్ధ్వం జి॑గాతు భేష॒జమ్ |
శం నో॑ అస్తు ద్వి॒పదే᳚ | శం చతు॑ష్పదే ||
ఓం శాంతిః॒ శాంతిః॒ శాంతిః॑ ||